Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej w Rogowie

LZD | Wydział Leśny | SGGW
Działalność CEPL | Ważne adresy | Obiekty dydaktyczne | Święta w LZD |Jak do nas trafić | Kontakt
Lekcje w lesie | Program dla szkół | Szkolenia | Konkursy | Materiały dydaktyczne
Zapraszamy | Współczesne zagadnienia edukacji leśnej | Aktywne metody ochrony przyrody | Zorganizuj konferencję w Rogowie
Wydawnictwa | Artykuły | Galeria zdjęć
Informacje ogólne | Komitet Redakcyjny | Zeszyty SiM | Informacje dla autorów | Recenzja | Kontakt | Zamawianie
Aktualności | O Muzeum | Zwiedzanie | Edukacja | Kontakt
Założenia | Aktualności | Edycje | Promocja | Wydawnictwa | Artykuły | Zdjęcia i głosy sów | Sowoteka | Wypluwnik | Sztuczne gniazda

BUBOBORY w Lasach Państwowych

Puchacz- gatunek, któremu należy pomóc

Puchacz (Bubo bubo) jest jednym z 11 gatunków, ptaków drapieżnych objętych ochroną strefową w naszym kraju. Podlega więc takim samym przepisom co chronione z taka pieszczotliwością orły. Niestety z uwagi na jego skryty i w zasadzie nocny tryb życia dotychczas powołano niewiele stref ochronnych.

Więcej na str. 17>>>

 

 

 

 


 

Liczymy na sowy

Sowy. Tajemnicze, demoniczne, bezszelestnym lotem przecinają noc oznajmiając nam swoje przybycie głosem. Kontrowersyjne, symbol nieszczęścia i zła z jednej strony, a mądrości i wiedzy z drugiej...

Więcej >>>

 

 

 

 


 

Martwe bieliki zatrute furadanem
fot.Norbert Ziętal

 

Przyczyny śmiertelności ptaków szponiastych i sów na podstawie analizy danych "Kartoteki ptaków martwych i osłabionych" Komitetu Ochrony Orłów

Wśród gromadzonych przez Komitet Ochrony Orłów od 1998 do 2009 r. danych w „Kartotece ptaków martwych i osłabionych” (Kartoteka) zarejestrowano do chwili obecnej 2146 przypadków martwych lub osłabionych ptaków szponiastych (23 gatunki) i sów (9 gatunków). Jest to materiał bardzo bogaty, dający możliwość wyciągania wniosków na temat stanu zdrowotnego populacji wybranych gatunków, a także przyczyn zmian śmiertelności w czasie i przestrzeni. Poważnym mankamentem jest nieokreślanie przez informatorów przyczyny śmierci lub osłabienia, stąd duża część materiału (N= 971) nie nadaje się do analizy. Niniejsze opracowanie jest interpretacją danych zawartych w Kartotece oraz próbą szerszego spojrzenia na problem głównych naturalnych i antropogenicznych zagrożeń ptaków szponiastych i sów.

 

Więcej >>>

 

 


 

Puszczyk uralski
Fot. Małgorzata Bylicka
Fot. Małgorzata Bylicka

Puchacz - diabeł rogaty?

O tym, że sowy są tajemnicze, straszne i budzą grozę, wie niemal każde dziecko. Ale także w wielu dorosłych tkwi głębokie przeświadczenie, iż z tą rodziną ptaków związane są jednak jakieś siły nieczyste. Okazuje się, że te podświadome lęki swoje korzenie mają w prasłowiańskich czasach, kiedy zwierzęta dla naszych praprzodków były bóstwami. Albo wręcz przeciwnie - demonami. Na czele słowiańskich duchów leśnych bowiem stał upersonifikowany władca zwierząt - borowy, boruta przedstawiany jako wilk lub puchacz. Był to duch wobec ludzi nieprzyjazny, który zwodził na manowce. Składano mu w lesie odpowiednie ofiary, stosowano też zamawiania i magiczne zabiegi, aby mieć od niego spokój. Więcej...

Analiza wypluwek sów jako bezinwazyjna metoda wykrywania rzadkich gatunków ssaków

Zmiany zachodzące w środowisku przyrodniczym powodują zanikanie wielu populacji rodzimych drobnych ssaków i sprzyjają równoczesnej ekspansji gatunków obcych. Trudności w monitoringu tej grupy wynikają z ich niewielkich rozmiarów oraz zmierzchowo-nocnego trybu aktywności. Stosowanie podstawowych metod badawczych takich jak pułapki żywołowne i zabijające od dawna budziło zastrzeżenia zarówno etyczne jak i metodologiczne. Metoda alternatywna, czyli analiza wypluwek sów, bazuje na hipotezie, iż skład ich pokarmu odzwierciedla pod względem ilościowym oraz jakościowym zgrupowanie drobnych ssaków na terenie gdzie zebrano materiał. Więcej... [pobierz pdf]

Sóweczka, czyli...

Sóweczka, (Glaucidium passerinum) jest gatunkiem borealnym i podobnie jak większość ptaków, które ewoluowały na obszarze tajgi, stosunkowo niedawno zetknęła się z człowiekiem. Z tego powodu, i ku naszej radości, nie ma również zakodowanego strachu przed nami. Nie znaczy to oczywiście, że możemy ją bez problemu złapać; nie wpływając na jej zachowanie, możemy ją obserwować z odległości 20-30m, a jeśli siedzi wyżej, bez obawy można podejść pod drzewo na którym odpoczywa. Czy z tego powodu wynikają dla niej jakieś zagrożenia? Więcej...

Feeding ecology of tawny owl (Strix aluco) in Wigry National Park

In 1989-1991, the feeding ecology of Tawny Owl (Strix aluco) was studied in Wigry National Park (NE Poland). Diet composition was investigated by analysis of pellets gathered in stands under roost trees or nest boxes from April to August in 3.5 home ranges each year. In order to assess potential prey, small animals were caught in 28 traps. Więcej... [pobierz pdf]

Puchacz - gatunek, któremu należy pomóc

Puchacz (Bubo bubo) jest jednym z 11 gatunków ptaków drapieżnych objętych ochroną strefową w naszym kraju. Podlega więc takim samym przepisom co chronione z taką pieczołowitością orły. Sekcja Ochrony Sów KOO wraz z LP, PN "Bory Tucholskie" oraz parkami krajobrazowymi przygotowała program mający na celu objęcie aktywną ochroną znaczącej części polskiej populacji tego gatunku. Więcej...

Instrukcja puchaczowa

Na ogół puchacze zasiedlają duże kompleksy leśne w pobliżu terenów otwartych, śródleśnych jezior lub innych zbiorników wodnych zapewniających obfitość pokarmu. Ważne jest systematyczne określanie rewirów gniazdowych puchaczy i znajomość przez leśniczych lokalizacji drzewostanów zajmowanych aktualnie przez ptaki. Określenia rewiru gniazdowego można dokonać za pomocą nasłuchu odzywających się ptaków, czasami wskazówką są pozostawione przez nie ślady w postaci wypluwek, resztek ofiar, piór i kału. Więcej...

BUBOBORY - integracja różnych środowisk w kontekście rozwijania aktywnych metod ochrony sów leśnych

Bubobory są programem edukacyjnym Komitetu Ochrony Orłów Sekcji Ochrony Sów kierowanym głównie do leśników, pracowników parków narodowych i krajobrazowych oraz stowarzyszeń ekologicznych. Składają się z warsztatu trwającego ok. 4 godzin, prezentującego rodzinę SOWY (Strigiformes) i ich ochronę. Druga część to nasłuchy terenowe realizowane przez 2-3 kolejne wieczory w mieszanych (leśnik / ornitolog / służby parków) zespołach na terenie wytypowanych wcześniej leśnictw. Celem nasłuchów jest wykrycie nowych stanowisk sów lub potwierdzenie ich występowania. Celem całych warsztatów nabycie umiejętności rozpoznawania, lokalizacji i ochrony sów leśnych przez leśników i służby ochrony środowiska przy współpracy lokalnych organizacji pozarządowych. W trzech kolejnych edycjach programu wzięło udział około 427 uczestników: pracowników nadleśnictw, parków narodowych, parków krajobrazowych, uczelni wyższych, organizacji pozarządowych. Więcej...

Bubobory - skuteczna metoda edukacji przyrodniczej dorosłych?

Bubobory są programem edukacyjnym kierowanym do leśników. Składają się z warsztatu trwającego ok. 4 godzin, prezentującego działania Komitetu Ochrony Orłów, rodzinę sowy i jej ochronę. Druga część to nasłuchy terenowe realizowane przez trzy kolejne wieczory w zespołach składających się z leśniczego i ornitologa. Celem nasłuchów jest wykrycie nowych stanowisk sów. Efektem programu jest wykrycie 12 stanowisk puchaczy, 10 stanowisk włochatki, 1 stanowisko pójdźki, 2 stanowisk sóweczki oraz zbudowanie 20 sztucznych gniazd dla puchaczy. W dwóch edycjach programu wzięło udział 120 uczestników: pracowników nadleśnictw, parków narodowych, parków krajobrazowych, wyższych uczelni, organizacji pozarządowych. Więcej...

Metody lokalizacji i ochrony puchacza Bubo bubo oraz innych sów leśnych

Najbardziej skuteczną metodą lokalizacji stanowisk sów leśnych jest przeprowadzenie nasłuchu w odpowiednim okresie roku i porze, zwykle w godzinach wieczorno-nocnych. Niezbędna do tego celu jest dobra znajomość głosów. Oprócz poszukiwań nocnych, czasami dobrą metodą mogą okazać się poszukiwania dzienne. Najlepszą porą do tego rodzaju penetracji jest okres po wykluciu się piskląt, najlepiej koniec maja i początek czerwca. Poszukujemy wówczas charakterystycznych śladów obecności sów.
Budowa sztucznych gniazd dla sów powinna być ograniczana jedynie do nizinnych populacji puchaczy w tych drzewostanach, gdzie przystępują one do lęgów naziemnych narażonych w wysokim stopniu na drapieżnictwo lub niepokojenie przez człowieka.
Istotnym czynnikiem także jest zachowanie w drzewostanach gospodarczych jak największej ilości drzew dziuplastych i wiatrołomów.
W przypadku stabilnych lęgowisk puchaczy istotne jest tworzenie stref obejmujących drzewostany (strefa ścisła), lecz również tereny otwarte (strefa częściowa), gdzie ptaki najczęściej polują. Tworzenie stref ochronnych dla ptaków szponiastych i puchacza w każdym wypadku wymaga indywidualnego i elastycznego podejścia. W przypadku włochatek czy sóweczek pożądane jest pozostawianie w spokoju drzewostanów w promieniu około pięćdziesięciu metrów wokół zlokalizowanego drzewa z zajętą dziuplą. Więcej...

Dla dobra lasów

Nadleśnictwo Łupawa (RDLP w Szczecinku) administruje lasami położonymi na płd. -wsch. od Słupska, 50 km od Morza Bałtyckiego. Na terenie nadleśnictwa nie ma ani jednego miasta. Osią nadleśnictwa jest Łupawa - rzeka o charakterze górskim, bogata w pstrągi, stanowiąca nie lada wyzwanie dla kajakarzy. W lasach znajdują się urokliwe jeziora. Jest to doskonałe miejsce dla bytowania zwierzyny, licznie gnieżdżą się żurawie, a także bocian czarny, bielik (jest symbolem nadleśnictwa), a także, coraz rzadziej spotykany w całym kraju - umieszczony w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt - puchacz. Więcej...