EDYCJA V - STYCZEŃ 2002

Leśny detektyw - ślady i tropy zwierząt

 

Zwycięzcami V edycji zostali:

I miejsce: Magdalena Zdrolik z Publicznego Gimnazjum w Dusznikach Zdroju

II miejsce: Marta Berezecka, Gabriela Buc, Anna Dworakowska, Ewa Kosińska

III miejsce: Joanna Kołodziejczyk z Gimnazjum w Dusznikach Zdroju

 

Kliknij, aby przeczytać zadanie konkursowe.

Autorką nagrodzonej pracy jest Magdalena Zdrolik z Publicznego Gimnazjum w Dusznikach Zdroju.

Mieszkam w Dusznikach Zdroju - małej, ale przepięknej miejscowości uzdrowiskowej w dolinie rzeki Bystrzycy Dusznickiej, przepięknie wpisanej w lasy malowniczej Kotliny Kłodzkiej. Do zadań V edycji zabrałam się jeszcze przed feriami, kiedy było tutaj jeszcze bardzo dużo śniegu. Na feriach niestety już go nie było, a brak śniegu to również brak wyraźnych tropów. Wybrałam 3 km trasę idącą w kierunku Jamrozowej Polany. Moimi towarzyszami były dwa psy (małe i wielorasowe, ale wierne). Zaopatrzona w gorącą herbatę w termosie i kanapki udałam się na tropienie zwierząt. Nie przewidziałam tylko, że moje kozaki okażą się za krótkie (gdybyście widzieli, jak wyglądałam po powrocie!).

Jednym z zadań było odnalezienie tropów i śladów zwierząt. Należy tutaj wytłumaczyć, co nazywamy tropem, a co śladem.

Tropy - to odciski kończyn pozostawione na podłożu, a ślady - to żerowiska, nory, miejsca walk, odchody itp.

Pierwszymi napotkanymi tropami były tropy sarny. Tropy sarny, kształtem podobne do jelenich, są znacznie od nich mniejsze. Trop tworzą dwa zgrabne, symetryczne odciski raciczek. Wymiary ich zmieniają się bardzo szybko, np. zimą szerokość 1,5 cm, długość 3 cm, a latem (osobniki o pół roku starsze) szerokość 2 cm, długość 3,5 cm. Trop starego rogacza jest bardziej zaokrąglony niż trop sztuki młodej lub siuty. Odciski racic starych osobników mają długość ok. 4,5-5 cm i szerokość ok. 3-4 cm. W stępie raciczki są złączone, kiedy sarna sadzi susami racice są dość szeroko rozchylone, ponadto zupełnie wyraźnie odbijają się szpile. Racice zawsze są lekko odchylone na zewnątrz.

Idąc tropami sarny znalazłam również jej ślady. Sarna, w przeciwieństwie do innych jeleniowatych, spałuje bardzo rzadko. Wyciera poroże czemchając, czyli zdrapując korę. Przygotowując legowisko, odgarnia raciczkami ściółkę i wierzchnią warstwę ziemi. Kozioł zrzuca poroże w październiku lub listopadzie.

Kał sarny jest ciemnobrunatny i składa się z podłużnych, dość twardych bobków, leżących kupkami po kilkadziesiąt sztuk. Pożywienie sarny stanowi roślinność zielna, młode liście oraz niektóre jagody i grzyby. Sarna, latem lub jesienią, często wychodzi na pole, tam żeruje i pozostaje aż do zimy. Zimą żywi się młodymi pędami drzew i krzewów, suchymi trawami i innymi ziołami, mchami i porostami. Czasem robi szkody w uprawach leśnych, zgryzając pędy wierzchołkowe sadzonek, szczególnie domieszkowych gatunków liściastych.

 

Wśród tropów sarny zobaczyłam tropy i ślady jelenia zw. jeleniem szlachetnym. Trop jelenia tworzą odciski foremnych racic. Odcisk racicy jelenia ma zarys owalny długości ok. 8,5 cm i szerokości ok. 7 cm. Odciski racic łań są węższe i bardziej szpiczaste, byków zaś - szersze, większe, głębsze, bardziej wyokrąglone, szerzej rozstawione i przodem wychylone na zewnątrz. Krocząc byk rozstawia nogi szerzej niż łania, w związku z czym ich odciski są bardziej oddalone od siebie. Jelenie chodzą w charakterystyczny sposób: młode byki z przestępem, starsze z niedostępem, cielne łanie rozstawiają tylne badyle szerzej niż przednie. W stępie i kłusie byk i łania idą podobnie, jednak byk rozstawia racice bardziej na zewnątrz. W galopie daje duże susy. Jeleń pędzący galopem, prócz normalnego odcisku stopy, pozostawia również odcisk raciczek (palców bocznych), zwanych szpilami.

 

Ślady.
Jelenie - byki w okresie letnim i jesiennym lubią zażywać kąpieli; w grząskich i błotnistych miejscach pozostawiają charakterystyczną kolebkę, zdecydowanie większą od dziczej, w której często odbite są ślady poroża. Łanie lubią tarzać się w piasku lub pyle, zostawiając w nim wyraźnie "wyrobione" miejsce.

W okresie wycierania z poroża scypułu, jeleń wyciera miękkie części drzew. Drzewa te są uszkodzone od dołu, ponieważ zwierzę wyciera poroże łbem pochylonym ku ziemi. W okresie rykowiska byki pozostawiają ślady bicia porożem o młode drzewka (wyrażają tym swoją siłę i chęć do walki). Czasami na łące widać też ślady poroża, gdy byk klęka przednimi nogami i wydziera trawę lub mech, rozrzucając je dookoła.

Jelenie często ogryzają korę drzew - spałują. Robią to w ten sposób, że chwytają siekaczami korę i oddzierają, zostawiając z daleka widoczne białe ślady w młodnikach i drągowiskach. W czasie rykowiska miejsce walki dwóch byków bywa mocno stratowane. Rykowisko można też rozpoznać słuchem z dość dużej odległości, kiedy to donośny głos byka niesie się po lesie lub słychać suchy dźwięk zderzających się podczas walki wieńców. Stare byki zrzucają poroże późną zimą, młode wiosną.

Kał jelenia to bobki kształtu żołędzi, ciemnozielone, wpadające w czerń, u byka o nieco innym kształcie (jednoliciej uformowany, z większych bobków) niż odchody łani. Zimą twarde i suche, wiosną i latem miękkie, nieregularne i zlepione. Byk oddaje mocz pomiędzy trop przed siebie, łania w same tropy, za siebie. W okresie rykowiska byk wydziela silny zapach, podobny do zapachu piżma, który długo utrzymuje się na tropie.


Idąc dalej zobaczyłam charakterystyczne tropy zająca szaraka.

DALEJ >>>>>

 

Tropy zwierząt:

SARNA

JELEŃ (stęp)

JELEŃ (galop)

ZAJˇC

KUNA

WIEWIÓRKA

DZIK

LIS


Łańcuch pokarmowy: - TU

Powiedzenia i przysłowia dotyczące zwierząt leśnych. - TU

 

Inne prace:

I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII XIII XIV

 

Powrót do strony głównej